Ontwikkeling integrale kindcentra 0-13 in Den Bosch

Datum: 12 maart 2012


"Om te beginnen", zei hij, "moet je goed begrijpen dat een zeemeeuw in wezen onbegrensd is, vrij, het evenbeeld van de Grote Meeuw en dat je hele lichaam, van vleugeltip tot vleugeltip, niets anders is dan je wezen zelf". De jonge meeuwen keken hem verward aan. Nou nou, dachten ze, dat klinkt nog niet zo erg als het begin van een vliegles…

En ofschoon hij er dit keer tamelijk streng probeerde uit te zien voor zijn leerlingen, zag hij ze na één ogenblik zoals ze werkelijk waren, en wat hij zag vond hij niet alleen prettig, hij hield er ook van. "In wezen onbegrensd, Jonathan?" dacht hij, en hij glimlachte. Zijn strijd om te leren was begonnen.

Uit: Bach's Jonathan Livingston Seagull


De strijd om te leren is begonnen….
De kindcentra in Den Bosch zijn nu in een fase van leren en ontwikkelen gekomen. Daar gingen jaren aan vooraf van bestuurlijk aftasten, zoeken, struikelen en elkaar weer vinden. Niet altijd gemakkelijk, maar achteraf gezien kunnen we trots zijn op het resultaat. De oprichting van Compas is echt de mijlpaal waarmee we de voorbereidingen van de gemeentelijke projectgroep kunnen afsluiten: het gaat nu om de locaties, leidsters en leerkrachten, en uiteraard de kinderen en ouders!

Op gemeentelijk niveau is in de projectgroep gestart, heel formeel, met het tekenen van een intentieverklaring. Er is een definitie van een kindcentrum geformuleerd en de gemeente heeft spelregels voor peuterarrangementen vastgesteld. Hiermee hadden we in Den Bosch een beeld van hoe een kindcentrum zou kunnen werken, zoals Jonathan bij zijn eerste vliegles een beeld had van De Grote Meeuw.

In de praktijk (‘de echte vliegles’) is het anders en wordt het spannend. Iedereen heeft zijn eigenheid, zijn eigenaardigheden, en zoekt naar eigen oplossingen. Er ontstaan nu allerlei initiatieven en ideeën: je ziet nieuwe naambordjes op de gevels, en ineens zie je een kaartje van een ‘manager kindcentrum, afdeling 2,5-6’. Peuters krijgen snuffelstages en leerlijnen lopen door. Zo is de verwachting van Sinterklaas dat hij dit jaar op veel plekken niet meer in drievoud hoeft te verschijnen, maar dat in een kindcentrum één bezoek volstaat. Dat is geen bezuinigingsmaatregel of ouderdomsoplossing, maar een toonbeeld van samenwerking tussen de partners!

De vliegles is dus begonnen, maar er zijn altijd leerlingen bij wie het niet direct lukt. Ook bij kindcentra heb je soms te maken met een onhandig gebouw, dat niet stimulerend is voor samenwerking; soms loopt de samenwerking moeizaam of zijn er wisselingen in de leiding van school of kinderdagverblijf. Het is goed om dan te beseffen dat er veel parels zijn in de stad, en ook dat iedereen op vliegles zit. Want dat verhaal van Jonathan de Zeemeeuw gaat verder. Eerst lukt het hem niet, werken de aanwijzingen niet, maar uiteindelijk ontdekt hij een manier van vliegen die nog nooit is vertoond en waarmee hij de snelste meeuw van allemaal is. Die Grote Meeuw is ineens niet meer een ideaalbeeld, hij is zelf een Grote Meeuw geworden!

Het mooiste voorbeeld dat ik in de praktijk ben tegengekomen is een samenwerking die niet liep. Er waren allerlei vooroordelen en beelden uit het verleden over elkaar. Uiteindelijk ontstond de toenadering via de inhoud, en via het gesprek over hoe je kinderen kunt leren en ontwikkelen. Dat is een belangrijke sleutel. En via dat gesprek klonk het uiteindelijk door de gang: “laten we samen een kindcentrum maken!”

We zijn in Den Bosch op een ontwikkelniveau van kindcentra aanbeland, dat voor vele gemeenten een voorbeeld is. We krijgen veel verzoeken om in Den Bosch te komen kijken. We hebben hier echt iets bijzonders voor elkaar. Toch zitten we nog volop in de strijd om het leren. Compas is een goed platform voor leren en ontwikkelen: de rots van waar je een vliegles kunt nemen en kunt afkijken hoe anderen het doen!

Veel succes in de strijd om het leren!

 

Door: Rob van de Ven
Deze blog is gepubliceerd op de website van compasnul13